PRISMA 2020 Akış Şeması Nasıl Doldurulur? Sayılı Örnek

1. Önce derleme türünü belirleyin

PRISMA 2020 bir raporlama kılavuzudur; araştırmayı yürütme yönteminin, kalite değerlendirmesinin veya yanlılık riski incelemesinin yerine geçmez. Akış şemasını doldurmak, tek başına bir literatür taramasını sistematik derlemeye dönüştürmez. Başlangıçta araştırma sorunuz, uygunluk ölçütleriniz ve seçim süreciniz açık olmalıdır.

Her tezde PRISMA kullanılması gerektiği sonucu çıkarılamaz. Anlatı türündeki literatür bölümünüzü sırf daha teknik görünsün diye sistematik derleme olarak adlandırmayın. PRISMA 2020, meta-analiz içermeyen uygun sistematik derlemelerde de kullanılabilir. Kapsam derlemesi hazırlıyorsanız PRISMA-ScR uzantısını ayrıca inceleyin; derleme türünüz ve hedef yayınınız için ilgili raporlama rehberini seçin.

• PRISMA 2020 bildirisi — Page ve arkadaşları
• PRISMA-ScR resmî rehberi

2. Kayıt, rapor ve çalışma aynı şey değildir

Aynı makalenin iki veri tabanında bulunması yinelenen kayda örnektir. Buna karşılık aynı araştırmanın ilk sonuçlarını ve izlem sonuçlarını sunan iki ayrı yayın, otomatik olarak silinecek iki kopya değildir. Raporları ortak bir çalışma kimliğiyle ilişkilendirin. Böylece aynı araştırmayı iki bağımsız çalışma gibi saymazsınız.

• Kayıt (record): Bir veri tabanında görünen başlık ve/veya özet girdisi.
• Rapor (report): Bir araştırma hakkında bilgi veren makale, tez veya başka bir belge.
• Çalışma (study): Araştırmanın kendisi; tek bir çalışmaya ait birden fazla rapor bulunabilir.

• PRISMA 2020 bildirisi — Page ve arkadaşları

3. Doğru Word şablonunu seçin

Resmî PRISMA sayfasında dört seçenek vardır: yeni veya güncellenen derleme; yalnız veri tabanları ve çalışma kayıt sistemleri veya bunlara ek başka kaynaklar. Aşağıdaki örnek yeni bir derlemenin yalnız veri tabanı/kayıt sistemi kolunu kullanır.

Web siteleri, kuruluşlar veya atıf taraması gibi yollar kullandıysanız bunları görünmez bırakmayın; uygun şablonda ayrı akışı gösterin. Yalnız dahil ettiğiniz sonuçları değil, o yollardan bulup değerlendirdiğiniz sonuçları da takip edin. PRISMA şablonunu uyarladığınızda özgün kaynak atfını koruyun; resmî sayfada lisans bilgisi bulunur.

Yeni derleme için yalnız veri tabanları ve kayıt sistemlerini kapsayan Word şablonunu veya diğer kaynakları da içeren seçeneği resmî seçim sayfasından açın. Bu sayfa dosyanın yerel bir kopyasını sunmaz.

• Güncellenen derlemeler dahil bütün seçenekler
• PRISMA resmî akış şemaları
• PRISMA akış şeması ve kayıt takibi — Rethlefsen ve Page

4. Sayılı örnek: 300 kayıttan 18 çalışmaya

Bu tablo Ada Akademik tarafından oluşturulmuş kurgusal bir öğretim örneğidir. Gerçek bir taramayı, müşteri çalışmasını veya başarı sonucunu temsil etmez. Örnekte otomasyonla ya da başka nedenlerle tarama öncesi çıkarılan kayıt yoktur; ek kaynak kolu kullanılmamıştır.

Son satırın mantığı: 16 çalışmanın birer raporu, iki çalışmanın ikişer raporu bulunuyor. Böylece 16 + 2 = 18 çalışma; 16 + 4 = 20 rapor ediyor. Rapor sayısından rastgele bir sayı çıkararak çalışma sayısı belirlenmez; yayınlar araştırma kimlikleri üzerinden eşleştirilir.

5. Tam belge eleme nedenlerini ayrıca kaydedin

Örnekte incelenip dışlanan 35 raporu şöyle dağıtalım. Bunlar yalnız hesaplamayı göstermek için seçilmiş gerekçelerdir; kendi ölçütlerinizin yerine geçmez.

Bir rapor birden çok ölçüte uymuyorsa, bu örnekteki gibi birbirini dışlayan sayımlar için belirlediğiniz gerekçe önceliğini tutarlı uygulayın. Ayrıntılı notları saklayın. Aynı raporu iki ayrı gerekçe toplamına eklemek 35 dışlamayı yanlışlıkla daha büyük gösterebilir.

Erişilemeyen beş raporu bu tabloya eklemeyin: onların içeriği değerlendirilmiş gibi gösterilemez. Başlık/özet aşamasında dışlanan 160 kayıt da farklı aşamanın sayısıdır. Çalışma dosyanızda rapor kimliği, karar, gerekçe ve karar notu sütunları bulundurun; gerekçeyi yalnız hafızanıza bırakmayın.

6. Arama günlüğünü şemadan ayrı tutun

Akış şeması sayıları özetler; aramayı yeniden anlamak için arama günlüğü de gerekir. PRISMA-S, sistematik derlemelerde aramanın raporlanmasına odaklanır. Veri tabanı ve erişim platformunu, arama tarihini, tam arama dizgesini ve kullanılan sınırları kaydedin. Her bilgi kaynağından gelen kayıt sayısını izleyin; tek bir genel toplamın ayrıntıyı kaybettirmesine izin vermeyin.

Kendi dosyanızda şu düzeni kullanabilirsiniz: “Kaynak/platform — tarih — tam sorgu — filtreler — bulunan kayıt sayısı — dışa aktarım dosyası”. Örneğin dosyaya arama tarihini eklemek, daha sonra aynı veri tabanında yaptığınız güncellemeyi önceki taramayla karıştırmanızı önler. Bu önerilen dosya düzeni resmî PRISMA formu değildir.

• PRISMA-S arama raporlama rehberi

7. Teslimden önce beş tutarlılık kontrolü

Bu eşitlikler yalnız yukarıdaki sadeleştirilmiş örneğe aittir. Ek kaynak, otomasyonla çıkarma veya başka akışlar varsa gerçek süreçteki kutuları ve geçişleri ayrıca hesaplayın. Sayıları şemaya uydurmak için değiştirmeyin; uyuşmazlık varsa arama ve karar kayıtlarına dönün.

Şema tamamlandığında raporlamanın tamamı bitmiş sayılmaz. PRISMA 2020 kontrol listesini ve açıklama makalesini ayrıca okuyun; bu sayfa onların yerine geçen bir uygunluk belgesi değildir.

• Örnekteki ilk hesap doğru mu? 240 + 60 − 80 = 220.
• Başlık/özet sonrası geçiş doğru mu? 220 − 160 = 60.
• Erişim aşaması ayrı mı? 60 − 5 = 55.
• Değerlendirme sonrası hesap doğru mu? 55 − (15 + 12 + 8) = 20 rapor.
• Sonuç metni, şema ve ek tablolar aynı 20 rapor/18 çalışma bilgisini mi veriyor?

• PRISMA 2020 açıklama ve örnekler