Etik Kurul Başvurusu Nasıl Hazırlanır? Form ve Onam Kontrolü

1. Araştırmanıza uygun kurulu ve belge türünü belirleyin

YDÜ Sosyal Bilimler Etik Komisyonunun resmî açıklaması birincil veri, ikincil veri ve başlık değişikliği için farklı belgelerden söz eder. Buradaki ayrım, bir araştırmanın veri kaynağının başvuru dosyasını etkileyebileceğini gösterir. Ancak YDÜ’ye ait belge adlarını DAÜ, UKÜ veya başka bir üniversitenin prosedürü gibi kullanmayın.

Katılımcıyla doğrudan görüşüyor musunuz, mevcut kayıtları mı inceliyorsunuz, yoksa açık kaynaklı belgelerle mi çalışıyorsunuz? Sağlık verisi, çocuk katılımcı veya özel kurum kayıtları gibi koşulları en başta not edin. Hangi kurulun yetkili olduğunu ve başvuru gerekliliğini danışmanınızla ve kendi kurumunuzla teyit edin; bu sayfa araştırmanıza muafiyet kararı vermez.

• Üniversite, enstitü ve yetkili kurul doğru mu?
• Araştırmanın veri kaynağı ve katılımcı grubu açık mı?
• Başvuru takvimi ve teslim yolu güncel resmî sayfadan kontrol edildi mi?

2. Başvuru metni ile eklerin aynı araştırmayı anlattığını sınayın

Proje başlığını, amacı, çalışma grubunu, katılımcı davetini ve veri toplama araçlarını yan yana koyun. Başvuruda çevrim içi anket yazarken eklerde yüz yüze görüşme daveti bulunması açıklanması gereken bir tutarsızlıktır. Araştırma soruları yöntem planıyla, yöntem planı ise katılımcıya sunulan bilgiyle aynı kapsamı taşımalıdır.

Ölçek kullanıyorsanız kullanım hakkını, dilini ve nasıl uygulanacağını değerlendirin. Anket veya görüşme formunun taslak değil kontrol edilmiş sürümünü hazırlayın. Katılımcıya erişimde kurum izni gerekiyorsa etik başvuru ile bu iznin hangi sırada yürütüleceğini kendi kurumunuzdan öğrenin. Bir onayın varlığı, diğer bütün izinlerin otomatik tamamlandığı anlamına gelmez.

• Davet metni ile onam metnindeki amaç aynı mı?
• Veri toplama aracının bütün soruları dosyada görünüyor mu?
• Araştırmacı, danışman ve başlık bilgileri eklerde tutarlı mı?

3. Onam ve veri koruma açıklamasını anlaşılır yazın

Katılımcı bilgi metninde kişiye ne yapacağı, hangi bilgilerin alınacağı ve sorularını kime iletebileceği açıkça anlatılmalıdır. YDÜ’nün resmî açıklaması katılımcının bilgilendirilmesi ve kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgilerin korunması üzerinde durur. Kendi metninizi araştırmanızdaki gerçek işlemlere göre hazırlayın; uygulanamayacak gizlilik vaatleri eklemeyin.

Örneğin görüşme kaydı alınacaksa bunun nerede saklanacağını, kimlerin erişeceğini ve nasıl ele alınacağını planlayın. İsimleri kaldırdığınız bir veri dosyasında kurum, görev veya özgün olay anlatımı kişiyi yine tanınabilir kılabilir. Araştırma bağlamına uygun veri azaltma ve anonimleştirme kararlarını danışmanınızla değerlendirip başvuru açıklamasına tutarlı biçimde aktarın.

• Bilgi metni katılımcının anlayabileceği bir dille yazıldı mı?
• Kayıt, saklama ve erişim planı gerçekte uygulanabilir mi?
• Gönüllülük ve ayrılma koşulları kurumun talebine uygun biçimde açıklanıyor mu?

4. İndirilebilir hazırlık listesi ve sık sorular

Bu sayfadaki başvuru hazırlık dosyası, belgeleri takip etmek ve eksik noktaları danışmanınıza sormak içindir. Resmî başvuru veya onam formunun yerine geçmez. Kurumun güncel dosyasını doğrudan resmî bağlantıdan alın; özgün başlıkları, açıklamaları ve imza alanlarını keyfî biçimde değiştirmeyin.

Başvuru incelemedeyken veri toplayabilir miyim? Bu soruyu yetkili kurul ve danışmanınızla çözmelisiniz; gerekli izin veya onay olmadan uygulamaya geçmeyin. Bu rehber izin verilmiş gibi davranmanızı önermez.

Bir arkadaşın onamını uyarlamak yeterli mi? Farklı araştırmanın riskleri, veri kaynağı ve katılımcı grubu sizin çalışmanızla aynı olmayabilir. Kopya metin yerine kendi işlemlerinizi açıklayın. Ada Akademik kendi hazırladığınız dosyanın tutarlılığına eğitim amaçlı geri bildirim verir; öğrencinin yerine başvuru metni veya tez üretmez ve kurul adına karar vermez.